Je kent ze vast: mensen die na een zware periode onmiddellijk weer overeind krabbelen, terwijl jij je nog dagen lusteloos voelt en  blijft malen over wat er misging. Het is verleidelijk om te denken: die ander is gewoon ‘van nature’ veerkrachtiger.

Dat is niet hoe het werkt. Veerkracht is geen eigenschap die je wel of niet hebt meegekregen. Het is een vaardigheid — trainbaar, net als een spier. En dat is goed nieuws, want het betekent dat je er vandaag al iets aan kunt doen.

Wat veerkracht eigenlijk is

Veerkracht draait niet om het vermijden van stress of lastige situaties. Het gaat om wat je doet tijdens een moeilijke periode — hoe je met jezelf omgaat, welke keuzes je maakt, wie je erbij haalt — en wat er daarna gebeurt. Veer je terug naar hoe je was? Kom je er sterker uit? Of blijf je iets meeslepen?

Onderzoekers maken onderscheid tussen twee typen factoren die daarin meespelen. Persoonlijke factoren, zoals hoe je met je emoties omgaat en hoeveel vertrouwen je in jezelf hebt. En omgevingsfactoren: hoeveel grip je op een situatie hebt, en wie er om je heen staat.

Het is dus belangrijk om niet alleen te werken aan wat er in je hoofd gebeurt. Veerkracht raakt aan alle vijf de domeinen van levenskracht: je lijf (hoe uitgerust en gezond je bent), je omgeving  (hoeveel steun en ruimte je hebt), je verbinding (met wie je je kwetsbaar durft te tonen) en je zingeving (of je weet waarvoor je het doet). Veerkracht is niet één knop — het is het resultaat van hoe die domeinen samen functioneren.

Waarom het de moeite waard is

Mensen met meer veerkracht ervaren minder somberheid en angst in stressvolle periodes, genieten meer van hun leven en hebben minder kans op burn-out. Ze zijn zelfs fysiek weerbaarder: minder chronische ontstekingen, betere weerstand. Veerkracht is dus niet alleen een mentaal thema — je lijf voelt het verschil.

Ja, het is te trainen

Er is inmiddels behoorlijk wat onderzoek naar coaching als manier om veerkracht te versterken. Sipondo en Terblanche (Stellenbosch University, 2024) brachten in een uitgebreide review 51 studies naar coaching en werkgerelateerde veerkracht in kaart. Hun conclusie is voorzichtiger dan je zou hopen: coaching wordt breed gezien als veelbelovend, maar het wetenschappelijk bewijs is nog fragmentarisch — er is meer gericht onderzoek nodig om te weten wélke aanpak voor wie het beste werkt.

Dat is precies waarom generieke tips maar tot op zekere hoogte helpen. Een goede coach zoekt met jou uit welke knoppen bij jóu werken — in je hoofd, je lijf én je omgeving.

Twee dingen die je vandaag al kunt doen

Je hoeft niet aan alles tegelijk te sleutelen. Twee ingangen die bewezen effect hebben en die je zonder training kunt toepassen:

Adem je systeem rustig:  Bij acute spanning: vier tellen in, vier tellen vasthouden, vier tellen uit, vier tellen vasthouden. Herhaal dit drie tot vijf minuten. Je zenuwstelsel reageert vrijwel direct.

Train je dankbaarheid Klinkt zacht, werkt hard: noem voor het slapengaan drie dingen waar je die dag dankbaar voor was. Het hoeft niet groot te zijn — een geslaagd gesprek, een lekkere lunch, een glimlach van een vreemde. Wat telt is dat het oprecht is.

Dit zijn geen quick-fixes waarmee je je veerkracht volgende week op orde hebt. Maar het zijn wel de eerste stappen van een spier die je, met de juiste training, echt sterker kunt maken.

Benieuwd naar welke knoppen bij jou het beste werken? In een kennismakingsgesprek kijken we samen naar jouw veerkracht — in je lijf, je hoofd en je omgeving.